Wiosną, roku 2017 zostało zgłoszone spękanie jednego filarów, na którym oparta jest jezdnia Barbakanu. Uszkodzenie było nietypowe, silne spękanie w odległości 25 cm od krawędzi filara. Maksymalne rozwarcie ok 20 mm, w środku wysokości filara, spękanie zanika zarówno u podstawy filara jak i jego głowicy. Dodatkowo stwierdzono wybrzuszenie ściany frontowej filara, której bok jest spękany.
Osobnym problemem były silne zawilgocenia ścian i spodu płyty jezdni. Uszkodzenia te były długotrwałe, o czym świadczą trwałe zacieki z wykwitami soli na ścianach oraz powstałe sople solne u spodu płyty kładki nad fosą.
Zakres pojętych prac obejmował:
- Wykonanie ekspertyzy oraz opracowanie zaleceń technicznych zabezpieczenia Barbakanu przed katastrofa budowlaną dolnej części Barbakanu
- Wykonanie projektu napraw uszkodzeń i wzmocnienie konstrukcji płyty nośnej jezdni.
- Pełnieni nadzoru autorskiego nad prowadzonymi pracami naprawczymi.
Problemy, jakie musiałem rozwiązać przy wykonaniu ekspertyzy były następujące:
- Określenie przyczyn powstania uszkodzeń. W tym celu niezbędne było poznanie historii budowy, odbudowy powojennej i eksploatacji Barbakanu.
- Ocena stopnia zagrożeń stanu bezpieczeństwa eksploatacji obiektu i wprowadzenie doraźnych środków pozwalających zachować takie bezpieczeństwo.
- Wskazanie zakresu napraw i wzmocnień obiektu, aby zapewnić trwały stan bezpiecznej eksploatacji Barbakanu.
Analiza dokumentacji technicznej remontu jezdni Barbakanu z roku 1995 wykazała nieprawidłowości w odprowadzeniu wody opadowej z jezdni.
Założono odprowadzenie wody deszczowej z powierzchni jezdni naturalnym spadkiem jezdni w kierunku ul. Freta. Wykonano izolację przeciwwodną pod warstwami wierzchnimi jezdni, lecz odprowadzenia wody z tej warstwy nie wykonano. Gromadząca się woda na płycie żelbetowej pod jezdnią grawitacyjnie przedostawała się do filarów ceramicznych części podziemnej. Stąd zawilgocenia ścian i wykwity soli pod płyta jezdni. Wielokrotne przemrożenia, nagromadzonej w ścianach wody, doprowadziły do wysadzin mrozowych, stąd spękanie i wybrzuszenie filara.
Ponieważ stan uszkodzeń i jego zakres powiększał się, co stwierdzałem po każdorazowym pobycie w części podziemnej Barbakanu, i powodował stan zagrożenia stabilności jezdni wprowadziłem zalecenia wykonania tymczasowych podparć jezdni oraz nawiercenie szeregu otworów w zawilgoconych ścianach i płycie stropowej. Zalecenia dotyczące wprowadzenia dodatkowych podpór jezdni przyniosły efekt natychmiastowy, nie trzeba było wprowadzać wyłączenia ruchu turystycznego z jezdni Barbakanu. Zalecenia dotyczące doraźnych odprowadzeni wody ze ścian i jezdni nie do końca były skuteczne, prawdopodobnie wydrążone otwory szybko się zatykały, odprowadzenia wody przez otwory były widoczne, ale również widoczna była wilgoć na ścianach.
Założenia projektowanych prac naprawczych w przewidywały:
- Trwałe usunięcie przyczyn zacieków ścian części podziemnej Barbakanu i jezdni na ciągu turystycznym. W tym celu niezbędna jest wymiana warstw izolacyjnych jezdni i skuteczne odprowadzenia wody przenikającej przez nawierzchnię. Na czas remontu Barbakan będzie wyłączony z ruchu pieszego, tj. okres od połowy sierpnia do listopada 2018 r.
- Rekonstrukcja uszkodzonych powierzchni ścian i płyty żelbetowej pod jezdnią. Rozebranie i odtworzenie uszkodzonych części filara ceglanego. Piaskowanie powierzchni płyty żelbetowej i odtworzenie (reprofilacja) uszkodzeń.
- Wzmocnienie mniej uszkodzonego filara ściągami stalowymi. Zaprojektowano wzmocnienia śrubowe biegnące przez całą szerokość muru filara (240 cm), niewidoczne od strony lica ścian.
- Wzmocnienie nośności istniejącej jezdni Barbakanu. Poprzez obudowę podciągów obustronnymi wsporczymi konstrukcjami stalowymi, projektuje się podniesienie nośności z 3,0 kN/m2 do 5,0 kN/m2. W założeniu zastosowana stalowa konstrukcja wsporcza w całości przenosi projektowane obciążenie, bez udziału istniejącej konstrukcji żelbetowej.
Niezależnym, od części konstrukcyjnej zakresu renowacji murów i jezdni Barbakanu jest program architektonicznych napraw i odtworzeni powierzchni zniszczonych konstrukcji murów Barbakanu. W tym zakresie prac, na etapach: ekspertyzy, projektu i nadzorów współpracuję z doświadczonym rzeczoznawcą mgr inż. arch. Jackiem Bolechowskim.
W chwili opracowania tego artykułu (sierpień 2018) prowadzone są prace naprawcze i pełniony jest cotygodniowy Nadzór Autorski.